ขุททกนิกาย จูฬนิทเทส

พราหมณ์พาวรี เป็นผู้เรียนจบมนต์ ปรารถนาความเป็นผู้ไม่

มีกังวล ออกจากพระนครโกศลอันน่ารื่นรมย์ ไปสู่

ทักขิณาปถชนบท

พราหมณ์นั้นอยู่ที่ฝั่งแม่น้ำโคธาวารี อันเป็นพรมแดนแว่น

แคว้นอัสสกะและแว่นแคว้นมุฬกะต่อกัน เลี้ยงชีวิตอยู่ด้วย

การเที่ยวภิกขาและผลไม้.

เมื่อพราหมณ์นั้นเข้าไปอาศัย (อยู่) บ้านได้เป็นหมู่ใหญ่ด้วย

ความเจริญอันเกิดแต่บ้านนั้น พราหมณ์นั้นได้บูชามหายัญ

พราหมณ์นั้นบูชามหายัญแล้วก็กลับเข้าไปสู่อาศรม เมื่อ

พราหมณ์นั้นกลับเข้าไปแล้ว พราหมณ์อื่นก็มา.

พราหมณ์อื่นมีเท้าพิการ เดินงกงัน ฟันเขลอะ มีธุลีบนศีรษะ

เข้าไปหาพาวรีพราหมณ์แล้ว ขอทรัพย์ห้าร้อย.

พาวรีพราหมณ์เห็นพราหมณ์นั้นเข้าแล้ว ก็เชิญให้นั่ง แล้ว

ก็ถามถึงความสุขสำราญและความไม่มีโรค และได้กล่าว

คำนี้ว่า

ทรัพย์ของเรามีอันจะพึงให้ เราสละหมดแล้ว. ดูกรพราหมณ์

ท่านเชื่อเราเถิด ทรัพย์ห้าร้อยของเราไม่มี.

ถ้าเมื่อเราขอ ท่านจักไม่ให้. ในวันที่เจ็ด ศีรษะของท่านจง

แตกเจ็ดเสี่ยง.

พราหมณ์นั้นเป็นคนโกหก ปรุงแต่งแสดงเหตุให้กลัว.

พราหมณ์พาวรีได้ฟังคำของพราหมณ์นั้นแล้ว ก็เป็นทุกข์.

มีลูกศรคือความโศกเสียบแทงแล้ว ไม่บริโภคอาหาร ก็ซูบ

ผอม. ใช่แต่เท่านั้น ใจของพาวรีพราหมณ์ผู้มีจิตเป็นอย่างนั้น

ย่อมไม่ยินดีในการบูชา.

เทวดา (ที่สิงอยู่ใกล้อาศรมของพราหมณ์พาวรี) ผู้ปรารถนา

ประโยชน์ เห็นพาวรีพราหมณ์หวาดกลัวเป็นทุกข์อยู่ จึงเข้า

ไปหาพราหมณ์พาวรีแล้วได้กล่าวว่า.

พราหมณ์ผู้มีความต้องการทรัพย์นั้น เป็นคนโกหก ย่อม

ไม่รู้จักศีรษะ. ความรู้จักศีรษะหรือธรรมอันให้ศีรษะตกไป

ย่อมไม่มีแก่พราหมณ์นั้น.

พาวรีพราหมณ์ดำริว่า เทวดานี้อาจรู้ได้ในบัดนี้. (กล่าวว่า)

ข้าพเจ้าถามแล้ว ขอท่านจงบอกศีรษะและธรรมอันให้ศีรษะ

ตกไปแก่ข้าพเจ้าเถิด. ข้าพเจ้าจะขอฟังคำของท่าน.

แม้ข้าพเจ้าก็ไม่รู้จักศีรษะและธรรมอันให้ศีรษะตกไป. ข้าพเจ้า

ไม่มีความรู้ในเรื่องนี้. ความเห็นซึ่งศีรษะและธรรมอันให้

ศีรษะตกไป ย่อมมีแก่พระชินะทั้งหลายเท่านั้น.

พา. ก็ในบัดนี้ ใครในปฐพีมณฑลนี้ย่อมรู้จักศีรษะและธรรม

อันให้ศีรษะตกไป. ดูกรเทวดา ขอท่านจงบอกท่านผู้นั้นแก่

ข้าพเจ้าเถิด.

เท. พระสักยบุตร เป็นวงศ์ของพระโอกกากราชเสด็จออก

จากเมืองกบิลพัสดุ์บุรี เป็นพระพุทธเจ้าผู้นำสัตว์โลก เป็น

ผู้ทำ (แสดง) ธรรมอันสว่าง.

ดูกรพราหมณ์ พระสักยบุตรนั่นแหละ เป็นพระสัมพุทธเจ้า

ทรงถึงฝั่งแห่งธรรมทั้งปวง บรรลุกำลังแห่งอภิญญาทั้งปวง มี

จักษุในธรรมทั้งปวง ทรงถึงธรรมเป็นที่สิ้นไปแห่งธรรม

ทั้งปวง ทรงน้อมพระทัยไปในธรรมเป็นที่สิ้นอุปธิ.

พระผู้มีพระภาคพระองค์นั้น เป็นพระพุทธเจ้าในโลก มี

พระจักษุ ย่อมทรงแสดงธรรม. ท่านจงไปทูลถามพระองค์เถิด.

พระองค์จักทรงพยากรณ์ปัญหานั้นแก่ท่าน.

พราหมณ์พาวรีได้ฟังคำว่า พระสัมพุทธเจ้า แล้วมีความ

เบิกบานใจ มีความโศกเบาบาง และได้ปีติอันไพบูลย์.

พราหมณ์พาวรีนั้น มีใจยินดี มีความเบิกบาน โสมนัส

ถามถึง (พระผู้มีพระภาค) กะเทวดานั้น. (และประกาศว่า)

พระสัมพุทธเจ้าผู้เป็นที่พึ่งของสัตว์โลก ประทับอยู่ ณ ที่ใด

คือ บ้านนิคมหรือชนบทที่เขาทำแล้ว เราทั้งหลายพึงไป

นมัสการพระสัมพุทธเจ้าผู้สูงสุดกว่าสัตว์ ณ ที่นั้น.